Cree · Red Pheasant Reserve · 1887–1917 · 49th Battalion
Alexander Decoteau awasisamiyak nîsitanaw-kêkâmitâtahp pipona pimi-pimâtisiw, mâka opimâtisiwin kî-mâmaw-asikanam nêhiyaw-âcimowin, amiskwacîwâskahikan, mêtawêwin, simâkanisîw-atuskêwin mîna nôtinikêw-atuskêwin.
Alexander Decoteau n’a vécu que 29 ans, mais sa vie a lié l’histoire crie, Edmonton, le sport, la police et le service militaire.
Nîh-kî-nihtâwikaw kîwêtinohk kânata-wâskahikanihk, Decoteau kî-nêhiyawiiw miko-kisasiw-asiniy-asiniyihk. Kî-piciw amiskwacîwâskahikanihk mîna kî-wîh-miywâsin kânata-pimipahtâw. Mêkwâc 1911 pipona, wîya kî-nîkânihk nêhiyaw-simâkanisiw kânata-askiy mîna kî-itohtêw kânata wîh-wîcihiwêw 1912 Olympic mêtawêwin Stockholm askiy.
Né près de Battleford, en Saskatchewan, Decoteau était un Cri de la réserve de Red Pheasant. Il s’est installé à Edmonton et est devenu l’un des coureurs de fond les plus remarquables de la ville. En 1911, il est devenu le premier policier autochtone du Canada et a ensuite représenté le pays aux Jeux olympiques de 1912 à Stockholm.
Mêkwâc nîkân-nôtinikêwin kî-pê-itakohki, Decoteau kî-simâkanisîwihkâsow amiskwacîwâskahikanihk. Âgamaskiy, kî-masinahâsow 49th Battalion mîna kî-pimi-pimipahtâw kisîpahtâwin. The Sportsman omasinahikan kî-itwêmakan wîya kî-sâkôcihiwêw nîso-mîle kisîpahtâwin mêkwâc kî-kîswaho simâkanis-paskêkinwêyân, simâkanis-mitâs, maskisina mîna mitâsas, mîna nistam kî-itakohki pakahkamiyak kotak kisîpahtâwin âskaw apisci kî-nana-kîs-atuskêw.
Lorsque la Première Guerre mondiale a éclaté, Decoteau s’est enrôlé à Edmonton. Outre-mer, il a rejoint le 49e bataillon et a continué à participer à des compétitions de course. Le journal The Sportsman a rapporté qu’il avait remporté une course d’un mille vêtu de sa tunique militaire, de sa culotte de cheval, de ses bottes et de ses molletières, et qu’il avait plus tard terminé troisième d’un autre mille malgré une absence totale d’entraînement pour l’événement.
Decoteau omasinahikanisa kâ-ayâki pimi-nîso-wâpamâw awiyak awîna kî-ayâw. Masinahikêw France askiy sep-1917 pipona, kî-wîhtamawêw omisa wîya pimi-nakiskawêw simâkanisak kâ-kî-pê-ohtisik : “Âskaw itêyitamowin amiskwacîwâskahikan kî-pê-piciw ômota.”
Les lettres de Decoteau qui ont survécu révèlent l’homme derrière ces exploits. Écrivant depuis la France en septembre 1917, il racontait à sa sœur qu’il croisait continuellement des hommes de chez lui : « On dirait parfois qu’Edmonton a déménagé ici. »
Kî-masinahikêw simâkanisak kâ-kîsêyitahk kânata askiy, kâ-kî-sîh-kîs-itêyitahk pâskisikani-pimi-nôtinikêwin mîna kâ-miyo-ayâcik tawn-taw. Mîna kî-âcimo wîya kî-âhkosiw mêkwâc German gas kî-pê-asinam, mâka kî-wîhtamawêw owâhkômâkanisah wîya kî-miyo-mah-mawyaw.
Il décrivait des soldats qui s’ennuyaient du Canada, qui subissaient les tirs d’artillerie et qui trouvaient de l’humour partout où ils le pouvaient. Il mentionnait également avoir été malade après une possible exposition aux gaz allemands, tout en assurant à sa famille qu’il se rétablissait.
Mêkwâc oct-30, 1917 pipona, 49th Battalion kî-itohtêwak nôtinikêwin Passchendaele askiy. Alexander Decoteau kî-nipahiwâw nôtinikêwin ômâ kîsikâw.
Le 30 octobre 1917, le 49e bataillon est monté au combat à Passchendaele. Alexander Decoteau a été tué au combat ce jour-là.
Ohtci miko-kisasiw-asiniy askiy itêhkê amiskwacîwâskahikanihk, ohtci Olympic kisîpahtâwin itêhkê France nôtinikêw-askiy, Alexander Decoteau kî-nakatam kâ-kistêyitamowin âcimowin miyo-atuskêwin mîna pakitinisowin.
De Red Pheasant à Edmonton, de la piste olympique aux champs de bataille de la France, Alexander Decoteau a laissé un dossier extraordinaire de réalisations, de service et de sacrifice.








